Doğrudan içeriğe geç
tuskaynak.com

12 · Dersler

TUS küçük stajlar: kaynaklar ve derinlik kararı

“Küçük stajlar” ÖSYM kılavuzunda bir alan adı değil, aday dilinde kullanılan bir toplama adı. Nöroloji, psikiyatri, dermatoloji ve benzeri dallar klinik testin dört alanının içinde duruyor, ayrı sayılmıyor.

TUS küçük stajlar soru dağılımı nedir?

Resmî bir sayı yok. Kılavuzun Tablo 1B’sinde küçük stajlar satırı bulunmuyor.

Tablo klinik testin 100 sorusunu dört başlığa dağıtıyor: dâhiliye grubu 35, cerrahi grubu 30, pediatri 25, kadın hastalıkları ve doğum 10. Grupların hangi dalları kapsadığı yazılı değil.

Dolaşan “küçük stajlar şu kadar soru” tabloları bu yüzden resmî değil. Çift sayım riski de taşırlar: aynı sorular dâhiliye ya da cerrahi grubunun toplamının içinde sayılmış olabilir.

Bu boşluğun iki sonucu var. “Nörolojiden üç soru gelir” türünden bir plan resmî bir sayıya dayanmıyor.

Bu dalları tamamen boş bırakmanın maliyetini de ölçemezsiniz; bilinmeyen bir payı sıfıra indirmek ölçülmemiş bir risk. İki testin dağılımı TUS soru dağılımı sayfasında.

Kılavuz ayrıca klinik testteki soruların yaklaşık yüzde beşinin güncel sağlık konularından oluşacağını belirtiyor, ama hangi başlıkların buna girdiğini açmıyor.

Hangi dallar bu adla anılıyor?

Tıp fakültesi müfredatlarında süresi kısa olan klinik stajlar bu adla toplanıyor. Başlıca olanlar: nöroloji, psikiyatri, dermatoloji, kulak-burun-boğaz, göz hastalıkları, ortopedi ve travmatoloji, üroloji, anesteziyoloji ve reanimasyon, radyoloji, fizik tedavi ve rehabilitasyon, enfeksiyon hastalıkları, halk sağlığı, adli tıp, tıbbi genetik.

YÖK’ün Ulusal Çekirdek Eğitim Programı 2020’de bu dalların konuları organ sistemi başlıkları altında dağılmış durumda. Belgedeki başlıklar arasında sinir-davranış, duyu, deri-yumuşak doku, kas-iskelet ve ürogenital var.

Nöroloji ile psikiyatri ilkine, göz ve kulak-burun-boğaz ikincisine, dermatoloji üçüncüsüne düşüyor. Belgede toplam 141 klinik semptom ve durum ile 342 çekirdek hastalık sayılıyor; bu dalların konuları çekirdek listede kendi başlıklarıyla yer alıyor.

Her dalın akademik kaynağı

Nörolojide Adams ve Victor ile Bradley, psikiyatride Kaplan ve Sadock, dermatolojide Fitzpatrick, kulak-burun-boğazda Cummings, göz hastalıklarında Kanski, ortopedide Campbell, ürolojide Campbell ve Walsh, anestezide Miller akademik referanslar arasında.

Bu kitapların hiçbiri baştan sona okunacak kaynak değil. On dört dalın akademik metinlerini okumaya kalkmak, dâhiliye grubundaki 35 soruluk alandan çalınan süreyle ödenir. Akademik kitabın işlevi, bir tanı ölçütü tartışmalı göründüğünde açılacak adres olmak.

Derinlik kararı nasıl verilir?

Bu dallarda zor olan kaynak seçimi değil, derinlik. Resmî bir dağılım olmadığında iki uç da kötü: her dalı akademik metinden çalışmak zaman açısından mümkün değil, hepsini atlamak ölçülmemiş bir kayıp.

Orta yol üç parçadan oluşuyor: her dal için bir özet kaynak, o dalın çekirdek hastalıklarıyla sınırlı bir okuma ve kart.

Ulusal Çekirdek Eğitim Programı’nın hastalık seçme ölçütleri bu sınırı çizmekte kullanılabilir: birinci basamakta sık görülmek, acil girişim gerektirmek, birey ve toplum sağlığında ciddi sonuç doğurmak, yakın gelecekte bu ölçütlerden birini karşılayacak olmak.

Aynı belge öğrenme düzeyi de tanımlıyor. Bazı hastalıklarda mezundan tanı koyup tedavi etmesi, bazılarında acil tabloyu tanıyıp ilk tedaviyi yapması, bazılarında ön tanı koyup yönlendirmesi bekleniyor.

Yalnız ön tanı düzeyinde beklenen bir hastalığı tedavi ayrıntısına kadar çalışmak, bu dallarda sık yapılan bir zaman kaybı.

Bu dallarda hangi kaynak ne işe yarar?

Kaynak türü Bu dallarda işlevi
Akademik ders kitabı Tartışmalı tanı ölçütünde açılacak adres; baştan sona okunacak kaynak değil
Konu özeti On dört dalı tekrar edilebilir hacimde tutmanın tek pratik yolu
Soru çözümü Hangi dalda hangi ayrımın sorulduğunu gösterir; derinlik kararını da bu belirler
Görsel Dermatolojide döküntü, radyolojide kesit, göz ve kulak-burun-boğazda muayene bulgusu
Bilgi kartı Tanı ölçütleri ve ayırt edici bulgular; dağınık içeriği bir arada tutar

Kart şeridinin nasıl kurulduğu kart ile çalışma sayfasında anlatılıyor.

TUS küçük stajlar nasıl çalışılır?

Bu dallarda iki tur yetiyor. Her dalın kapsamı tek başına küçük, ama dal sayısı fazla. Üç tur yapmaya çalışmak dört ana klinik alandan süre alır; tek tur ise bu kadar dağınık içeriği taşımıyor.

  1. Birinci tur: dal dal okuma. Her dalda yalnız çekirdek hastalıklarla sınırlı kalın ve her dalın sonunda bir sayfalık ayırt edici bulgu notu çıkarın.
  2. İkinci tur: tüm dalların soruları karışık. Karışık çözmenin nedeni, sınavda bu soruların bir arada ve dal etiketi olmadan geliyor olması.

Sırada nöroloji ve psikiyatriyi başa almanın gerekçesi, ikisinin ayırıcı tanılarının birbirine girmesi: ayrı zamanlarda çalışıldığında aynı tablolar iki kez kuruluyor. Radyoloji ve adli tıp gibi kısa başlıkları sona bırakmak planı bozmuyor.

Bu dallara özgü tuzaklar

Bir dalı sevdiği için derinleştirmek. Dağılım bilinmediği için bir dalda derinleşmenin getirisi ölçülemez; diğer on üç dalın boş kalması ise doğrudan bir kayıp.

Hepsini tek bir blokta bitirmeye çalışmak. On dört dal arka arkaya okunduğunda birbirine karışıyor. Ana klinik alanların arasına serpiştirmek, karıştırmayı azaltıyor.

Dal etiketine güvenerek çalışmak. Sınavda soru hangi dala ait olduğunu söylemiyor. Yalnız dal dal çalışan biri, yakınmanın hangi dalın kapsamına girdiğini seçmekte zorlanıyor.

Ana klinik alanlarla örtüşmeyi görmezden gelmek. Enfeksiyon hastalıkları dahiliye tarafıyla, ortopedi ve üroloji genel cerrahi tarafıyla örtüşüyor. Bu konuları iki ayrı yerde iki ayrı notla tutmak, tekrar sayısını gereksiz artırıyor.

Sık sorulanlar

Hangi kaynaktan çalışılır?

Dal başına bir özet kaynak ve çekirdek hastalıklarla sınırlı bir okuma. Akademik metinler bu alanda başvuru kaynağı olarak kalıyor.

Bu dallardan kaç soru geliyor?

Kılavuz bu dalları ayrı saymıyor ve grupların iç dağılımını vermiyor. Sayı verilemez; sayı veren bir kaynak varsa dayanağını sormak gerekir.

Hangi dal daha çok zaman almalı?

Resmî dağılım olmadığı için ölçüt hacim ve örtüşme olabilir. Hacmi büyük ve diğer alanlarla örtüşen dallar daha fazla süreyi hak ediyor.

Kaynak seçerken neye bakmalı?

Özetin çekirdek hastalıkları kapsayıp kapsamadığına ve bir turunun kaç günde bittiğine. Ölçütlerin tamamı TUS kaynak önerisi sayfasında.

Kaynaklar (2)
Doğrulanamadığı için yazılmayanlar (3)
  • ÖSYM kılavuzunda 'küçük stajlar' adlı bir alan yok; bu dalların dâhiliye ve cerrahi gruplarına nasıl paylaştırıldığı kılavuzda yazmıyor, bu yüzden hiçbir dal için soru sayısı verilmedi.
  • Hangi dalların bu adla anıldığı resmî bir belgeyle tanımlanmıyor; listedeki dallar müfredatlarda kısa süreli staj olarak yer almalarına göre sayıldı.
  • Ders kitaplarının baskı numarası ve yılı doğrulanamadığı için yazılmadı.

Sıradaki

Güncellendi: